februari 2010


“Beter in groep dan alleen” zegt De Lijn.

Misschien heeft ze wel gelijk, misschien geldt voor meerdere dingen dat je ze beter in groep kan doen dan alleen.

Neem nu slachtoffer zijn.

Is het u al opgevallen dat er een soort van slachtofferdiscriminatie in de media bestaat? Terwijl het eenzame slachtoffer al heel spectaculair uit de hoek moet komen om de faits-diversrubriek te overstijgen, haalt het slachtoffer in groep op één been  de voorpagina en de hoofdpunten van het nieuws. Het groepsslachtoffer heeft bovendien recht op een openbaar rouwregister en een minuut stilte en als de groep maar groot genoeg is, hangen de vlaggen misschien halfstok.

Ook als je slachtoffer wordt van een moord, kan je dader maar beter een seriemoordenaar zijn dan een amateur. Dat is vooral beter voor de burgemeester, die kan daardoor aan imagebuilding op de televisie doen en ook zal Jef Vermassen je geval uitvoerig toelichten.

Ben je getroffen door ontslag? Pech gehad als je niet tot een groep behoort. Je zal het moeten doen met de wettelijke vergoedingen. Opteer voor het collectief ontslag. Gans ter uwer ere worden dan paletten in brand gestoken door mensen in kleurrijke plastiekzakken. In terzake zal uw ontslaggever het mogen komen uitleggen, terwijl nog nooit een eenzame ontslagene tot bij Phara geraakt is.

De groep, hij biedt alleen maar voordelen. Dat hebben de dames al lang begrepen. Ze blijven als één vrouw achter het groepsbloggen staan, want terwijl de alleenstaande blogger zijn beklag doet over  tanende kijkcijfers, zien de dames hun bezoekersaantallen de pan uitswingen.

Vandaag weeral twee bezoekers meer dan gisteren.

Advertenties

Deze boekbespreking dragen wij op aan onze bijzondere vriendin en aan de kleine prins.

Gelukkige verjaardag Marie.

Sprakeloos

Tom Lanoye

Ik sloot het boek tegelijk opgelucht en met spijt dat ik het uit had. Het boek was ongetwijfeld onder mijn vel gaan kruipen, zoveel herkenning, zoveel ontroering, op zoveel vlakken. “Nooit eerder heb ik een boek zo traag gelezen, steeds terugkerend de zinnen en beelden savourerend,”  verwoordde een goede vriendin en slagersdochter het.  “Ik wil weten of dat komt omdat ik het ritmische geluid van het schuren van het kapblok hoor terwijl ik lees, de droge hak van het bijl in de kotelet hoor, mee rond de tafel sta in de familiefabriek of dat mensen zonder kapblok en zonder moeder met afasie het ook allemaal zo mooi vinden.” Ja, dat vinden we.

Tom Lanoye is de zoon van een middenstander onder de middenstanders, hij is het vijfde kind in een slagersfamilie. En zoals dat gaat in een goed draaiende beenhouwerij lopen werk en gezin gewoon in elkaar over. Vader, moeder en ook de kinderen zijn altijd in de weer met de winkel, de klanten en de bestellingen. Van vlees en bloed, in boekvorm.

Maar naast zijn jeugdjaren beschrijft Tom L. vooral het levenslot van zijn moeder. Een liefdevol portret over Josée Verbeeke, volbloed slagersvrouw in de winkel, diva met ambities in het amateurtoneel in haar schaarse vrije tijd. Hij maakt de balans op van zijn kleurrijke kinderjaren, van zijn turbulente adolescentie, van de conflicten met zijn moeder-diva en tenslotte van de strijd waarin ze reddeloos en roemloos ten onder gaat. Hij gaat geen detail uit de weg hoe hard ook, de beroertes, de afasie, het overlijden. Lanoye benoemt de volle onwaardigheid waarin al te vaak een leven moet eindigen, hij benoemt de onmacht en de woede, het verdriet. Toch werd  Sprakeloos een prachtig meeslepend boek.

Critici vinden dat het boek half zo kort had kunnen zijn omdat Tom Lanoye zowat 70blz lang verveelt met de vele uitvluchten die hij had om het boek niet te moeten beginnen. Maar ik begrijp zijn getalm, ik begrijp dat je met dit verhaal niet met de deur in huis valt. Hij heeft de balans gezocht tussen komedie en tragedie en gevonden.

Ik geloof niet dat de schrijver het verdriet van zich wil afschrijven, dit boek is veeleer het verslag van zijn rouwproces. Tom heeft zijn respect en zijn liefde voor zijn moeder bewezen toen hij haar toeliet te sterven. Hij wil de leegte en de stilte vullen met zijn taal, daarom is hij schrijver, hij kan niet anders. En wij, de man en de vrouw met de bescheiden talenten, wij rouwen ook, wij rouwen zonder de woorden te vinden om de leegte en de stilte te vullen, we blijven achter in afasie, in woordpap, sprakeloos.