Vrije val

Juli  Zeh

Een misleidende korte inhoud omschrijft ‘Vrije val’ als een detective.  Maar dit boek lees je niet om het spannende verhaal, het ingenieuze plot of de onverwachte ontknoping. Ik heb het vooral graag gelezen omwille van zijn uitspraken ontleend aan theorieën uit de kwantumfysica en het fascinerende gebied waar filosofie en wetenschap elkaar raken.

Het hele verhaal van de ontvoering  lijkt immers nogal vergezocht en ongeloofwaardig als je het niet ziet in het kader van de absurde rol die het toeval speelt in de fysica en het dubbeldenken. Dit is een begrip uit de ‘ vele wereldentheorie’, waarbij de interpretatie dat er steeds maar één uitkomst is voor gebeurtenissen, in vraag wordt gesteld.

De personages zijn excentriek zoals het wetenschappers past, psychologisch uitgewerkt, maar voor mij, lezer met de pet, niet direct inleefbaar. In het laatste deel van het boek is er een verschuiving van hoofdpersonages. Het is de vreemde commissaris die als een deus ex machina de zaak, die ondertussen om  moord gaat, oplost. Terwijl we altijd al wisten wie het deed, al waren we misleid over het waarom. Oorzakelijkheid en gevolg, weet je wel.

Zonder echt een kenner te zijn denk ik dat Juli Zeh een bijzonder goede schrijfster is. Haar vorm en stijl behoren tot het betere literaire werk, het boek is  toegankelijk en leest als een trein.

Liefst wil ik enkele integrerende citaten met u delen. Zij kunnen met name ideaal blijken om tijdens duffe nieuwjaarsrecepties bestofte gesprekken het erudiete elan van een gesofisticeerde filosofische discussie te geven. Veel succes!

“Er zijn veel mensen die hun soortgenoten niet kunnen lijden, maar slechts weinig zijn in staat de reden ervan zo precies te beschrijven als hij. Dat ze alleen maar uit protonen, neuronen en elektronen bestaan, zou hij hen nog kunnen vergeven. Maar wat hij niet kan vergeven is hun  onvermogen  om dat treurige feit met waardigheid te dragen.

“…dat Oscar de wereld als een fijn spinsel van causaliteiten beschouwde waarvan het verborgen patroon slechts van  grote afstand of van zeerbij te ontcijferen was. Kennis was een kwestie van de juiste afstand en was dus alleen toegankelijk voor Goden en voor kwantumfysici , terwijl gewone stervelingen zich op middellange afstand van de dingen blind bleven staren.”

“…de geldigheid van de empirie als kennismethode. Een mens die op de oever van een rivier duizend witte zwanen ziet voorbijtrekken, kan daaruit niet de gevolgtrekking maken dat er geen zwarte zwanen bestaan. Daarom was de fysica vooral het knechtje van de filosofie.”

“De werkelijkheid is niet meer dan een contract tussen zes miljard partijen.”

“Want de werkelijkheid is niets anders dan een schepping die elke seconde in het hoofd van elke waarnemer wordt geboren, dus op de wereld gezet.”

“Van de vlinder,van de door een echolood gestuurde vleermuis en van de eendagsvliegen had hij geleerd dat tijd, ruimte en causaliteit in de waarste zin van het woord een kwestie van standpunt zijn.”

“Zelfs ideeën en gedachten zijn volgens die opvatting slechts een verschijningsvorm van het materiële. Dromen bijvoorbeeld, een biochemisch product.”

“De wereld is zoals hij is omdat er waarnemers zijn die kijken hoe hij bestaat.”

Advertenties