Het is de tijd van het jaar

Weldra is het weer kerstmis en in de Provence beginnen de voorbereidingen vandaag. Vier december is la Sainte Barbe en de traditie wil dat je op haar feestdag graan zaait op drie schaaltjes en het waterkersgewijs laat ontkiemen zodat het op kerstavond groen en stevig staat te pronken op de tafel van Le Gros Souper. Op die manier verzeker je jezelf van een rijkelijk jaar. Met lichtmis, op twee februari, moet het graan aan de aarde terug gegeven worden en wordt het op het land geplant.

Niet enkel het graan, maar het hele kerstdiner staat bol van religieuze symbolen en tradities.

13dessertsHet begint al bij het tafeldekken. Drie witte ‘nappes’ die elk een lid van de heilige drievuldigheid symboliseren, moeten de tafel bedekken. Bovenop de Vader de Zoon en de Heilige Geest komen de schaaltjes met het graan van Barbara, de vruchtbaarheid, de overvloed en de broederlijkheid, ze zijn met rode en gele linten met elkaar verbonden. In het midden prijkt een kandelaar met drie witte kaarsen, symbool voor het ganse goddelijke huishouden, Maria Jozef en Jezus, en er moet steeds een couvert op overschot geplaatst worden voor het geval een arme zou passeren die wil mee aan tafel schuiven.

Het feest begint met de ceremonie van het aansteken van een olijfstronk, le buche, om het licht te vieren en pas dan mag men aan tafel om le gros souper te savoureren. Le gros souper moet mager zijn. Dat wil zeggen dat er geen vlees mag aan te pas komen, het is immers nog sobere advent, enkel vis en groentengerechten staan op het menu. Dat is misschien een goed idee want le gros souper moet noodzakelijkerwijze zeven gangen tellen, net zoveel als de smarten van Maria. Iedere gang moet vergezeld gaan van een andere wijn, geen zeven anjers zeven rozen maar zeven gangen zeven wijnen.

En dan het dessert: dertien desserten moeten gelijktijdig op de tafel gezet worden, dertien zijnde Christus en de twaalf apostelen. Het getal is heilig, de gerechten niet, maar de vier bedelorden mogen niet ontbreken:

  • amandelen voor de Carmelieten
  • vijgen voor de Fransiscanen
  • hazelnoten voor de Augustijnen
  • rozijnen voor de Dominicanen
samengevat: studentenhaver.
stremynoelLa pompe à l’huile is ook een must: een soort galettebrood met olijfolie en oranjebloesem die men breekt zoals Christus het brood brak. De mensen die het zouden wagen het brood netjes in sneetjes te snijden wezen gewaarschuwd: het komende jaar zijn ze gegarandeerd geruïneerd. Het laatste dessert is een appelsien of mandarijntje. Je moet het eerst stevig in de hand nemen en in stilte een hartewens doen die zeker uitkomt. Bij het dessert wordt glühwein (vin cuit) geschonken.

Na het diner is het de bedoeling dat het ganse dorp naar de nachtmis gaat, helaas hebben wij geen pastoor en is de kerk gesloten à cause des intemperies.

Op vele plaatsen kan je voor kerstmis naar le petit marché du gros souper gaan waar je alle ingrediënten bij elkaar vindt.

Un gros souper, het is eens iets anders dan een kalkoen.
Advertenties